ZRP Care geeft aanknopingspunten en helderheid optimale zorg, ook bij crisis

VRHM werkt al langere tijd met het Regionaal Risicoprofiel en de GHOR heeft als afgeleide hiervan twee zorgrisicoprofielen (ZRP’s) opgesteld. Sinds 2023 is er een ZRP Cure voor de acute zorg. En sinds eind 2024 is er ook een ZRP Care, voor de langdurige zorg. Waarom is er nu ook een ZRP Care en wat staat erin? En wat is er in het eerste half jaar al bereikt? We vragen het Elmar de Waard, relatiebeheerder care en beleidsmedewerker ketencontinuïteit van zorg bij de GHOR.

Met het ZRP Care wil de GHOR bij care-instellingen meer bewustwording creëren van mogelijke incidenten, rampen en crises, de impact ervan en het belang van voorbereiding erop. Opdat de care optimale zorg kan blijven leveren tijdens een crisis. Elmar: “Natuurlijk weet iedereen dat een crisis impact heeft, maar wat voor soort gebeurtenissen kunnen eigenlijk voorkomen? En wat moet je dan regelen, hoe zit dan de crisiscommunicatie in elkaar, wat is jouw rol in de keten?”

Onder de care vallen relatief veel kleinere instellingen (zie kader) en die hebben over het algemeen geen gespecialiseerde crisisfunctionarissen in dienst. Elmar: “Bij een ziekenhuis (cure) is dat bijvoorbeeld wel het geval. En natuurlijk zijn er wel individuele plannen, maar er is beperkt inzicht in de risico’s voor de gehele geneeskundige keten en de onderlinge afhankelijkheid tussen alle zorginstellingen. Het ZRP Care geeft hier meer helderheid in.”

Crisistypen en disbalansen

Het ZRP is ook een verkennend onderzoek naar de mate van voorbereiding in de caresector. Elmar en zijn collega’s hebben hiervoor veel gesprekken gehouden bij de instellingen. “We wilden ons plan namelijk goed afstemmen op de behoefte van de caresector en zo creëerden we al in een vroeg stadium draagvlak. In de gesprekken merkten we dat er veel behoefte was aan ondersteuning. Instellingen zijn zich er goed van bewust dát er risico’s zijn, en wilden handvatten voor een betere voorbereiding.”

In het ZRP zijn vijf crisis- en incidenttypen geprioriteerd, zoals verstoring van de drinkwatervoorziening, uitval van energievoorziening en extreem slecht weer en overstromingen. Daarna is een knelpuntenanalyse gemaakt op basis van acht mogelijke disbalansen in de zorg. Denk hierbij aan disbalans door sluiting van (delen van) een locatie, digitale verstoring, een te groot aanbod van cliënten of het moeten verplaatsen van cliënten. Per disbalans geeft het ZRP een analyse, een conclusie en aanbevelingen waar een instelling aan kan werken.

Aanbevelingen

Daarnaast zijn er in het ZRP algemene aanbevelingen gedaan naar de GHOR, bijvoorbeeld om in 2025 aan de slag te gaan met aandachtskaarten. Op zo’n aandachtskaart staat welke rol een zorginstelling heeft in een bepaalde fase van een (dreigend) incident en wat zij van de GHOR mogen verwachten. Deze aandachtskaarten zijn inmiddels gepubliceerd en volgens Elmar omarmd door menig zorginstelling. “Verschillende aandachtskaarten zijn inmiddels opgenomen in crisisplannen. Ook in mijn jaarlijkse relatiebeheergesprekken krijg ik er positieve feedback op.”

Een tweede aanbeveling was het implementeren van een netcentrische werkwijze via LCMS-Gz, het Landelijk Crisis Management Systeem voor de Geneeskundige zorg. Elmar: “De cure is al aangesloten en dit gaat ook gebeuren voor de care. We zijn nu bezig met het opleiden van de informatiecoördinatoren. Een grote stap vooruit, want als we vanuit de hele keten kijken, staat natuurlijk geen enkele care-instelling op zichzelf. Via het LCMS kunnen zorgpartners knelpunten delen. Ook kan de GHOR snel informatie verstrekken en zijn we niet meer afhankelijk van losse (telefoon)lijntjes.”

Een derde aandachtspunt – het opstellen van kant-en-klare voorbeelden van subplannen voor het (integraal) crisisplan – is inmiddels ook opgepakt en wel door de Netwerk Acute Zorg West (NAZW). Elmar is blij met de samenwerking tussen de GHOR en het NAZW. “Zij zorgen voor een betere aansluiting met de overlegvormen binnen de cure.”