Leren van natuurbranden in Spanje

Stel je voor: 43 graden, een gortdroge lucht en een vuur dat plotseling van richting verandert. Voor brandweerman Robin de Rooij uit Noordwijk was dit geen film, maar realiteit. Twee weken lang werkte hij in de Spaanse regio Galicië mee bij de bestrijding van grote natuurbranden. Hij kwam terug met ervaringen die ook voor Hollands Midden relevant zijn.

De directe aanleiding voor de missie was een oproep van Brandweer Nederland, in samenwerking met het Europese Civil Protection Mechanism. Doel: extra capaciteit leveren aan Spaanse collega’s én kennis opdoen. Voor Robin was het duidelijk: “Natuurbrandbestrijding speelt ook in onze regio. Denk aan duingebieden en droogteperioden. Ik wilde zien hoe anderen dit aanpakken en wat we daarvan kunnen leren.”

In Spanje leerde hij werken met handgereedschappen zoals vuurzwepen – soms dagen zonder een druppel water te gebruiken. Ook maakte hij mee hoe snel een brand zich in eucalyptusbossen verspreidt wanneer de wind draait. “De brand was niet meer te stoppen. Dan rest maar één optie: terugtrekken via de escaperoute. Dat soort momenten vergeet je nooit.”

Geleerde lessen

De les voor Hollands Midden is helder: natuurbrand is geen ver-van-ons-bedshow. Met stijgende temperaturen en toenemende droogte neemt ook in Nederland de kans op grootschalige natuurbrand toe.

Robin noemt drie hoofdpunten die voor Hollands Midden van belang zijn:

Landschapsinrichting
“Zorg dat er rondom woningen en vitale infrastructuur minder brandbare beplanting staat. Denk aan bufferzones en aanplant die het vuur kan vertragen. In Spanje is het beleid dat binnen 30 meter van huizen geen bomen staan. Zulke keuzes kunnen hier ook het verschil maken.”

Flexibel optreden
“In Spanje zagen we dat niet altijd water het belangrijkste middel is. Bulldozers, vuurzwepen of zelfs luchtsteun kunnen soms effectiever zijn. Ook wij moeten nadenken over de inzet van dit soort middelen, passend bij ons landschap.”

Internationale kennis benutten
“Natuurbranden trekken zich niets aan van landsgrenzen. Er is veel te leren van landen waar natuurbrandbestrijding dagelijkse praktijk is. Laten we die kennis benutten en aanpassen aan onze situatie.”

Wat Robin vooral opviel, is de manier van redeneren. “In Spanje denken leidinggevenden veel meer vooruit: waar is de brand over twee, drie of vier uur? Welke middelen heb je dan nodig? En soms is de harde conclusie dat je een object of gebied niet kunt redden. Dat is pijnlijk, maar voorkomt dat je mensen en middelen verspilt.”

Dubbele gevoelens

Robin keerde met dubbele gevoelens terug. “Toen wij naar huis gingen, brandde het vuur nog steeds. Het voelde bijna onvoltooid, alsof je een klus laat liggen. Tegelijkertijd was het bijzonder om te ervaren hoe groot de internationale solidariteit is. Samenwerken, leren en elkaar helpen: dát maakt het verschil.”

Voor Hollands Midden is het goed de lessen vanuit Spanje serieus te nemen. Ze bieden inspiratie om onze regio weerbaarder te maken, denkt Robin. Want één ding is zeker: de kracht van natuurbranden dwingt respect af. Robin: “En een goede voorbereiding is de enige manier om die kracht het hoofd te bieden.”