‘Oefenen met de brandweer? Doen!’

Een verward persoon rijdt met zijn auto tegen de gevel van het gemeentehuis en sticht vervolgens brand bij de balie van de afdeling Burgerzaken. Hoe kunnen hulpdiensten zich voorbereiden op een dergelijk incident? Dat doen zij onder meer door dit soort scenario’s na te spelen tijdens een realistische oefening. Zoals op 11 en 18 november gebeurde, bij het gemeentehuis in Hillegom.

Het idee voor deze oefening ontstond na contact tussen de brandweerkazerne en het gemeentehuis in Hillegom. De brandweer was op zoek naar bijzondere oefenlocatie en de gemeente wilde iets extra’s doen met de BHV-organisatie. “Bij een reguliere ontruimingsoefening gaat iedereen braaf naar buiten en dat is het dan wel”, zegt Mariëlle Noordoven, beleidsmedewerker Facilitaire zaken bij Werkorganisatie HLTsamen (gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen). “Tijdens een realistische oefening worden onze BHV’ers veel meer getest. Het incident is groter, er komt meer druk bij kijken en we oefenen de samenwerking met hulpverleningspartners. Dat heeft voor ons duidelijk een meerwaarde.”

Hetzelfde geldt voor de brandweer. “Reguliere oefenavonden zijn alleen met onze eigen ploeg. Als we een incident willen oefenen met meer kazernes, onder leiding van een Officier van Dienst én met andere partners, heb je daarvoor een locatie nodig waar je minimaal een grote brand kunt naspelen”, vertelt Robert Boshoven, bevelvoerder bij kazerne Hillegom. “De beschikbaarheid van het gemeentehuis bood een uitgelezen kans voor een realistische oefening. Zo kunnen we naast hulpverleningstaken ook onderlinge samenwerking oefenen. Het is ook goed om het gemeentehuis beter te leren kennen, voor het geval er echt een keer iets aan de hand is.”

Jerrycans benzine

De oefening vond plaats in de avonduren van 11 en 18 november, buiten de openingstijden van het gemeentehuis. Er reed dus een verward persoon met zijn auto tegen de gevel. Vervolgens stapte hij met twee jerrycans benzine de centrale hal binnen en stichtte brand. Een medewerker raakte gewond en er brak paniek uit. Naast de gemeentelijke BHV-organisatie deden de brandweerploegen van de kazernes Hillegom, Lisse en Bennebroek (Veiligheidsregio Kennemerland) mee aan de oefening. Om het zo realistisch mogelijk te maken kwam er ook een autoladder uit Lisse en een WTS500 (voor waterwinning) uit Sassenheim. Tijdens de tweede oefenavond sloten ook collega’s van ambulance (RAV) en de wijkagent aan.

“Totale chaos”, omschrijft Robert Boshoven de beginsituatie. “Dat is wat je wilt. We moesten eerst onderzoeken of we veilig konden optreden, aangezien de dader nog aanwezig was. Daarna konden de blus- en redwerkzaamheden starten. Er bleek ook nog iemand naar het dak te zijn gevlucht.” Mariëlle Noordoven: “Het was een mooie oefening. Er gebeurden onverwachte dingen. De spanning was voelbaar. Onze BHV’ers waren onder de indruk omdat het allemaal zo echt was. Dat is ontzettend leerzaam.”

Eyeopener

De oefening leverde voor de gemeente ook waardevolle lessen op. Mariëlle: “Ons protocol is dat BHV iedereen verzamelt in de centrale hal, maar daar vond nu juist het incident plaats. We konden de brandmeldinstallatie niet uitlezen en geen gebruikmaken van de portofoons die daar liggen. Dat was wel een eyeopener. Gelukkig beschikt onze BHV-organisatie over een app waarmee de telefoon ook als portofoon is te gebruiken. Dat werkte goed. Wat wij van de brandweer kunnen leren is dat we eerst de tijd nemen om een goed beeld van de situatie te vormen en niet zomaar beginnen met ontruimen. En we zouden misschien meer kunnen doen, nadat we betrokkenen hebben overgedragen aan de professionele hulpdiensten. Daar hoeft onze bijdrage niet te stoppen.”

Een mooie opbrengst dus. “Het was zonder meer geslaagd”, zegt Mariëlle. “Ik zou volgend jaar graag weer een oefening doen. Dan op een andere locatie, bijvoorbeeld in het gemeentehuis van Lisse. Tot voor kort hadden wij vanuit facilitaire zaken – waaronder de BHV-organisatie valt – eigenlijk geen contact met de brandweer. Dat lijntje is nu gelegd. Ik zou dit soort oefeningen ook echt aanraden aan andere organisaties. Als je de kans krijgt om met de brandweer te oefenen, zou ik dat zeker doen. Het kost natuurlijk wel wat organisatie, maar dat is de moeite meer dan waard.”