Onze opgaven: tactische risicomonitoring

In het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 ‘Focus op veiligheid, vandaag én morgen’ zijn 12 opgaven uitgewerkt waar VRHM mee aan de slag moet. Deze opgaven vormen het kompas voor de toekomst. In dit artikel vertellen we meer over de opgave ‘Wij werken risicogericht’.

De risico’s waar VRHM mee te maken heeft monitoren we op verschillende manieren. We werken al langere tijd met het Regionaal Risicoprofiel (RRP) en vorig jaar namen we het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) in gebruik. Het RRP is een inventarisatie en analyse van de aanwezige risico’s in onze regio. Dit document wordt eens per vier jaar tegen het licht gehouden. Het VIK richt zich op het actuele risicobeeld voor de aankomende twee weken. Tussen de termijnen van vier jaar en twee weken zit qua tijdbestek een groot gat. Vandaar dat er ook eens per vier maanden een Brede Jaarverwachting wordt opgesteld.

Droge inkt

“Het ritme van het RRP past niet meer bij de snelheid van de wereld om ons heen”, zegt Henri Verheggen, afdelingsmanager Risicoduiding. “De inkt van dat document is nog niet droog of er komen al nieuwe risico’s op ons af. De coronapandemie, de vluchtelingencrisis, de energietransitie: het zijn ontwikkelingen die elkaar de afgelopen jaren in hoog tempo opvolgden. Al die gebeurtenissen hebben ons geleerd dat we tijdig moeten reageren. Een Regionaal Risicoprofiel van eens per vier jaar is niet voldoende.”

Monitoren en vooruitdenken, dat is de opdracht. Met een mooie term ook wel tactische risicomonitoring genoemd. Henri: “We moeten begrijpen wat er op ons afkomt. Ook bij thema’s waarvan we nu nog niet weten of wij daar straks iets mee moeten. De vraag is steeds: wat betekent dit voor onze veiligheidsregio? Welke invloed kan de oorlog in Gaza hebben voor kwetsbare objecten in onze regio? Wat betekent een grootschalige stroomuitval voor de regio en onze eigen hulpverlening?”

Stoplicht

Dit soort kwesties worden viermaandelijks besproken door betrokkenen van verschillende afdelingen. De uitkomsten krijgen een plek in de Brede Jaarverwachting. In dat document wordt naast een beschrijving en analyse van de risico’s ook een stoplichtmodel gebruikt om de urgentie te duiden. Groene en gele thema’s vragen geen directe actie, maar oranje en rood wel. Dan kan nader onderzoek volgen. Het kan aanleiding zijn om planvorming of procedures te veranderen. En er moet worden bekeken of er extra capaciteit nodig is.

Maaike van de Vorst sluit aan bij de overleggen namens GHOR. Gezondheid & Veiligheid is het specifieke GHOR-thema, maar zij denkt ook mee over gerelateerde onderwerpen. “Neem grootschalige wateroverlast. Wat betekent dat voor de spoedeisende hulp? Zijn alle zorginstellingen nog wel bereikbaar? Een thema als cybercrime is ook erg actueel binnen de zorgketen. Zie het recente datalek bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wij moeten ons voortdurend afvragen: Raakt dit onze regio? Is GHOR al aangehaakt? Vaak valt een nieuwe ontwikkeling onder een bestaand risico, maar soms zullen we onze kennis ook moeten verdiepen.”

Waterstof

Ziet Maaike al een thema waarop actie is gewenst? “Ik denk dat het gebruik van waterstof echt nog een blinde vlek is. Wet- en regelgeving lopen achter op de ontwikkelingen. Bij het transport wordt ammoniak als waterstofdrager gebruikt. Kunnen we de risico’s daarvan inschatten? Zijn we voldoende voorbereid op de geneeskundige aspecten van een incident?”

Zowel Henri als Maaike ziet de Brede Jaarverwachting als een toegevoegde waarde voor de risicomonitoring. Maaike: “Tijdens de overleggen komen interessante onderwerpen aan bod. Ik denk wel dat we met elkaar beter moeten bepalen wat we precies doen als een thema oranje of rood wordt. Welke acties horen daarbij?” Henri: “Het zou goed zijn als we de kleurcodes methodischer kunnen bepalen en minder op basis van gevoel. De AI-technieken kunnen ons hier mogelijk bij helpen. Daar zijn we al volop mee bezig. Bijvoorbeeld om efficiënter te werken, want tactische risicomonitoring is arbeidsintensief.”