‘We weten precies waar we moeten zijn’

De jaarwisseling vraagt elk jaar om voorbereiding. Binnen Veiligheidsregio Hollands Midden ligt die coördinatie bij de afdeling Plannen, Procedures en Ontwikkeling (PPO). Planvormer Hans werkt al jaren aan het draaiboek voor deze nacht en ziet vooral continuïteit. “Eerlijk gezegd is het niet anders dan andere jaren. We hebben onze processen goed op orde.”

In aanloop naar de jaarwisseling haalt VRHM – samen met de politie – alle noodzakelijke informatie op bij de gemeenten: over risicogebieden, vuurwerkshows, vergunningen, de inzet van BOA’s, de verwachte drukte. Die gegevens komen samen in een overzichtelijke informatiekaart die via LCMS met alle multi-partners wordt gedeeld. “Zo weten onze mensen precies wat ze waar kunnen verwachten. In de voertuigen is dat realtime zichtbaar”, legt Hans uit. “Dat geeft rust en duidelijkheid op straat.”

Gerichte instructies

Naast de multiverbinding met gemeenten en politie zorgt VRHM ervoor dat alle collega’s operationeel voorbereid zijn. Voor meldkamers, bevelvoerders en brandweerposten liggen actuele instructies klaar: over omgaan met agressie tegen hulpverleners en over optreden bij vuurwerkincidenten. Maar ook is er een overzicht van vuurwerklocaties en aanvullende informatie over carbid. Hans: “We zorgen dat iedereen weet wat de afspraken zijn en hoe we veilig werken. Dat is de basis.”

Geen extra zorgen

In de media gaan al geruime tijd berichten rond over mogelijke extra drukte of meer vuurwerkverkoop. Hans blijft daar nuchter onder: “Ik lees dezelfde berichten, maar daar trekken wij niet te snel conclusies uit. Tot nu toe hebben we geen signalen dat het anders wordt dan voorgaande jaren. In het algemeen is het buiten gezellig en is men blij dat we er zijn.”

Overdracht en nazorg

Halverwege december heeft VRHM de regie overgedragen aan het multidisciplinair team dat de jaarwisseling zelf draait. Hans blijft echter op de achtergrond beschikbaar om zaken bij te sturen waar nodig. Alle incidentgegevens worden digitaal verwerkt, strak en gestroomlijnd.

Wanneer is de jaarwisseling voor hem geslaagd? “Voor mij is de jaarwisseling goed verlopen als onze collega’s veilig hun werk kunnen doen. Geweld tegen hulpverleners hoort nooit normaal te zijn. Als iedereen zonder noemenswaardige incidenten kan optreden en mensen een leuke nacht hebben gehad, dan ben ik tevreden.”

‘Het begint met elkaar weten te vinden’

Voor de gemeente Katwijk start de voorbereiding op de jaarwisseling al vroeg in het najaar. Jinthe Ouwehand heeft daar als gemeentelijk regisseur de leiding over. Zij coördineert de samenwerking tussen alle betrokken partijen: politie, brandweer, jongerenwerkers, handhaving, vergunningverlening en communicatie. “Het is mijn taak om te zorgen dat iedereen precies weet wat de plannen zijn en hoe we elkaar kunnen bereiken.”

Een belangrijk onderdeel van die voorbereiding is het integrale overleg dat Jinthe organiseert. “We komen voorafgaand aan de jaarwisseling met alle partners samen om af te spreken wat we waar kunnen verwachten. Na afloop evalueren we met dezelfde groep: wat ging goed, wat verdient aandacht voor volgend jaar?” Ook stelt de gemeente een compacte informatiekaart op, met alle risicolocaties, evenementen, contactpersonen en afspraken. Deze kaart wordt gedeeld met de politie, de brandweer en de veiligheidsregio.

Constructief en ondersteunend

Hoewel in de media wordt gespeculeerd over extra vuurwerkaankopen door het aankomende vuurwerkverbod, ziet Katwijk nog geen concrete signalen. “We verwachten wel dat mensen meer vuurwerk in huis halen en bewaren”, denkt Jinthe. “Maar de aanpak daarvan ligt vooral bij de politie. Voor ons geldt: we houden de normale voorbereiding aan en communiceren waar nodig.”

De samenwerking met VRHM ervaart zij als constructief en ondersteunend. “De veiligheidsregio levert heldere communicatierichtlijnen en verzamelt alle gemeentelijke informatie. Dat bundelen helpt enorm om regionaal overzicht te houden.”

Wanneer zij tevreden is? “Als de jaarwisseling veilig verloopt, we incidenten zoveel mogelijk hebben weten te voorkomen en we elkaar goed hebben weten te vinden. Dat is uiteindelijk waar het om draait.”

‘Onze aanpak is solide — geen signalen van extra onrust’

Waar landelijke media berichten over mogelijke extra vuurwerkoverlast, blijft het beeld in Alphen aan den Rijn vooralsnog stabiel. Dominic Kinsella, senior adviseur Openbare Orde en Veiligheid, ziet geen aanleiding tot extra zorgen. “Tot op heden hebben wij geen signalen dat de jaarwisseling onrustiger wordt dan anders.”

De voorbereiding verloopt volgens de vertrouwde structuur. Dominic verzamelt alle relevante informatie: vanuit de gemeente zelf, maar ook van partners als brandweer, politie en andere ketenpartners. “Op basis daarvan maak ik het draaiboek. Nadat het college dat heeft vastgesteld, plaats ik het in LCMS. Zo kunnen de hulpdiensten er direct bij wanneer dat nodig is.”

Het draaiboek bevat zowel beleidskaders als heel praktische elementen: risicolocaties, contactpersonen en afspraken over inzet. Daarnaast benadert Dominic scholen met tips om gebouwen goed af te sluiten en informeert hij aannemers en woningcorporaties die bouwprojecten hebben lopen. “Zo verklein je de kans dat er op zulke locaties iets onverwachts gebeurt.”

Ondanks de verwachtingen dat er meer vuurwerk wordt afgestoken, ziet Alphen geen reden voor extra ingrepen. “Onze aanpak is solide. We hebben wel iets meer budget vrijgemaakt voor communicatie, maar dat is het dan ook.”

Informatie uitwisselen

De samenwerking met VRHM is functioneel, met korte lijntjes wanneer dat nodig is. “Dit is vooral een lokaal vraagstuk; Alphen is nu eenmaal anders dan Gouda of Leiden. Maar operationeel stemmen we natuurlijk af, onder andere met de brandweer. Ook Bevolkingszorg en Gemeentelijke Crisisbeheersing (BGC) vraagt ons om onze lokale documenten in LCMS te plaatsen.”

Over het komende vuurwerkverbod is hij nuchter: “Ik verwacht geen enorme omslag, net zoals bij eerdere gedragsveranderingen zoals de verhoging van de alcoholleeftijd van 16 naar 18 jaar en het rookverbod dat heeft ook tijd nodig gehad. Uiteindelijk zie je wel degelijk resultaat.”

Tot slot pleit Dominic voor meer regionale kennisdeling: “Ik heb vorig jaar het initiatief genomen om met collega-gemeenten informatie uit te wisselen. Het zou waardevol zijn om coördinatoren eens regionaal samen te brengen om tips en tricks te delen. Als dat georganiseerd wordt, schuif ik graag aan.”