'De veiligheidsregio is van ons allemaal'

Ruim tien jaar was Liesbeth Spies burgemeester van Alphen aan den Rijn en vanuit die rol ook nauw betrokken bij onze organisatie. Zij blikt terug op een zeer prettige samenwerking. “Ik heb nooit in de rats gezeten of we een crisis aan zouden kunnen. En dat is dankzij de professionaliteit van VRHM en het vertrouwen in de mensen.”

Hoe kijkt u terug op de samenwerking met de veiligheidsregio?

“Het is een mooie traditie dat vertrekkende burgemeesters een fotoboek krijgen van de momenten die je met de veiligheidsregio hebt beleefd. Dat het een heel dik boek was, zal te maken hebben met mijn lange ambtsperiode en het uitgestrekte gebied. Maar eerlijk is eerlijk: we hebben ook gewoon een fiks aantal heftige incidenten gehad. Het Ridderhofdrama, het kraanongeluk, de wateroverlast in Boskoop, verschillende explosies, vele grote branden. We werden weleens het levend lab van de regio genoemd; in Alphen kon in het ‘echt geoefend worden’. Toch heb ik altijd rustig kunnen slapen en nooit in de rats gezeten. En dat is dankzij de handelingsvaardigheid, de paraatheid en de goede samenwerking met alle partijen. Ik heb hier grote waardering voor. Overigens waren er ook heel veel foto’s van gezellige korpsavonden, jaarmarkten en het in gebruikstellen van kazernes en brandweerauto’s waar ik bij mocht zijn.”

Maakt u zich zorgen over de consequenties van het Ravijnjaar?

“Gemeenten staan voor een grote financiële opgave omdat er in het zogeheten Ravijnjaar 2026 heel fiks gekort wordt op het Gemeentefonds. Dat is een grote zorg, maar pas op: het hemd is nader dan de rok. De veiligheidsregio is van ons allemaal. Om in het spreekwoord te blijven: de regio ís ons hemd en geen ‘luxe’ bovenkleding als een rok. Ik vraag gemeenten dus om voorzichtig te zijn; ga niet te veel snijden in de budgetten van de veiligheidsregio. Daar krijg je namelijk veel spijt van. Je bent dan minder uitvoeringsklaar bij crisis en ellende. En dan kunnen de (maatschappelijke) kosten heel hoog oplopen. Bovendien is de veiligheidsregio sober en doelmatig ingericht, en uit de benchmark blijkt dat er geen vet op de botten zit.”

Heeft u nog een advies voor VRHM?

“Blijf investeren in de koude fase, je bent namelijk nooit helemaal klaar. Daarmee zeg ik niets over wat er in de warme fase gebeurt: daar wordt goed gehandeld. Maar we krijgen als samenleving altijd nieuwe vormen van crises voor onze kiezen. Nu denken we over cyberaanvallen, droogte, overstromingen en netcongestie. Maar over tien jaar moeten we klaar zijn voor crises die we nu nog niet kunnen voorzien. Denk na over die scenario’s. Ook wil ik meegeven dat veiligheidsregio’s scherp moeten blijven op waar ze wel en niet van zijn. Als je goed werk levert, krijg je steeds meer klussen op je bord. Maar blijf rolvast; je kunt immers niet alles oppakken. Dit is overigens ook een opdracht naar de gemeenten; wees alert op wat je van de veiligheidsregio vraagt. En een laatste advies is om te blijven investeren in je personeel en in het bijzonder in de (vrijwillige) manschappen. Die lokale verankering is namelijk een enorm bindende kracht. Ze staan paraat bij incidenten, maar zorgen ook voor cohesie in lokale gemeenschappen. Daar was ik als burgemeester altijd zeer dankbaar voor.”